Hakkımızda Ayın Teması Projelerimiz ağlıklı Haberler EDAKTÜEL İletişim

   Cumhuriyetimiz ve Kooperatifçilik

 

Ecz.N.Sarp YAKLAV 

EDAK Yönetim Kurulu Başkanı

sarp.yaklav@edak.org.tr

Değerli EDAKTÜEL Okurları,

Dergimizin 28. sayısı ile bir kez daha sizlere "merhaba" diyoruz. Dergimizi takip eden okuyucularımız bilirler, bu köşede sizlere ecza kooperatifçiliği ve ilaç eczacılık gündemi ile ilgili gelişmeleri mümkün olduğunca aktarmaya çalışıyorum.

Kooperatifler, ortakları, çalışanları ve toplum açısından demokratik ve insani değerlerin üstün tutulduğu çevreye saygılı ekonomik işletmelerdir. Kooperatifler, bir arada olarak tek başınıza yapamayacağınız ekonomik faaliyetleri yürütebilmek, bir pazar gücü oluşturabilmek, demektir. Bugün dünyamız sürekli değişen ekonomik yaşam; giderek artan gıda güvenliği ihtiyacı; artan adaletsizlikle; artan çevre bozulmasıyla ve hızlı iklim değişiklikleriyle karşı karşıyayken kooperatiflerin ortaya koyduğu ekonomik işletme modeli daha fazla dikkate alınmaya başlanmıştır.

Kooperatiflerin temsil örgütü Uluslararası Kooperatifler Birliği İCA Kooperatifin ne olduğunu şöyle tanımlıyor;

"Ortak ekonomik, sosyal ve kültürel ihtiyaçlarını ve isteklerini karşılamak amacıyla gönüllü olarak bir araya gelmiş kişilerin oluşturdukları özerk yapılar ile  ortak olarak sahiplendikleri ve demokratik şekilde yönettikleri işletmelerdir. "

Bu tanım ICA'in 7 kooperatif ilkesine işaret eder; gönüllülük ve açık üyelik, demokratik olarak ortakların yönetimde söz sahibi olması, ortakların  mali katılımı, özerklik ve bağımsızlık, eğitim, öğretim ve bilgi akışı, kooperatifler arasında işbirliği ve toplum yararını gözetme. Bu temel ilkelerin ilk dördünün uygulanmadığı durumlarda kooperatifler özelliklerini kaybederler; bu dört ilke ortakların  kooperatifin yaptığı işler hakkında söz sahibi olmasını, kooperatifi sahiplenmesini ve kooperatiften yararlanmasını garanti altına alır. Kooperatiflerin kendi ölçeğinde ülke ekonomisine ve yerel pazara katkıları yadsınamaz.

Sanat ve Hizmet kooperatifleri Örgütü CICOPA’ nın Eylül ayı içinde yayınladığı yeni rapora göre dünya istihdamının yaklaşık % 10’nunu kooperatifler karşılamaktadır. "Kooperatifler ve istihdam’’ konulu ikinci küresel raporun yönetici özetinin başlığı bunu tek cümleyle açıklıyor: Kooperatifler dünyada 279,4 milyon istihdam yaratıyor… 156 ülkeden gelen güncellenmiş verilerle oluşturulmuş bu rapora göre; "kooperatiflerde veya kooperatif kapsamındaki işlerde dünya genelinde en az 279,4 milyon kişi çalışıyor diğer bir deyişle tüm dünyada istihdam edilen nüfusun %9,46'sını kooperatifler sağlıyor. 279,4 milyon kişinin yaklaşık 16 milyon kooperatif çalışanı ve 11,1 milyon işçi ortağı da dâhil olmak üzere, kooperatiflerde 27,2 milyon kişi çalışıyor. Özellikle kendi hesabına çalışan- serbest çalışan üretici ortaklardan oluşan kooperatif kapsamındaki istihdam, büyük çoğunluğu tarımda olmak üzere 252,2 milyon kişi üzerindedir. Dünya genelinde kooperatif sayısı 2.94 milyondur ve her çeşit kooperatiften toplam ortakların sayısı 1.217.5 milyon kişidir.."

 

Türkiye'de Kooperatifçilik

Türkiye'deki ilk kooperatifçilik uygulamalarına baktığımızda ise 1863 yılında devlet eliyle kurulan “memleket sandıkları” ile (tarım kredi kooperatifçiliği benzeri bir yapı) başladığı kabul edilmektedir. Ancak, kooperatifçiliğimizde ilk esaslı gelişme Cumhuriyet dönemine rastlamaktadır.
Ülke kooperatifçiliği için en önemli fırsatlardan biri belki de, Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal ATATÜRK’ün kooperatifçiliğin potansiyelini ve katkısını fark etmiş olmasıdır. ATATÜRK, 1920’den ölümüne kadar sürekli olarak Türkiye’deki kooperatif hareketinin içinde yer almıştır. Gittiği yerlerde yaptığı konuşmalarında kooperatifçiliğe yer vererek halkın bilinçlenmesine çalışmıştır. Ayrıca ATATÜRK, kooperatifçiliğin koruyucusu, hamisi ve bizzat kendisi kooperatif ortağı olmuştur.

EDAK Ecza Kooperatifimiz ise Türkiye'deki Ecza Kooperatifçiliğinin ilk örneklerinden biri. Çağdaş Eczacılık Hareketinin önderlerinden Eczacı Nur Işık Boyacıgiller o dönem İzmir Eczacı Odası başkanıdır.  Dönemin ilaç yokluğuna çare olacak kalıcı bir çözüm düşünülmektedir. Bu amaçla Boyacıgiller ve arkadaşlarının yaptığı toplantılarda alınan karar ile Manisa'da İzmir Eczacı Odasının Genel Sekreteri Eczacı Neşe Gülersoy öncülüğünde Manisa Eczacılar kooperatifi (MEDAK)'ın kurulması gelir. Ardından 1979 Haziran ayında da EDAK Ecza Kooperatifi İzmir'de kurulur. Bugün EDAK, Ege, Akdeniz, ve Güneydoğu Anadolu'ya uzanan hizmet faaliyet alanı ile 27 il ve 383 ilçeye ilaç ve ilaç dışı sağlık ürünlerinin ulaşımını sağlamaktadır. 4649 Eczacı ortağına farklılık yaratacak hizmetleri ile sosyal etkinlikleri ve elinizde tuttuğunuz EDAKTÜEL ile de sizlere dek değmenin gururunu yaşamaktadır.

Bu vesileyle, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramımızı da kutlar, ilgilenenler için ders kitabı gibi olabilecek Türkiye Milli Kooperatifler Birliği Danışmanı Prof. Hüseyin Polat'ın "Yarının İşletmesi Kooperatifler" kitabını da okumanızı tavsiye ederim...

Nice Cumhuriyet Bayramlarına...

 

 

 

 

 

 Görüntüleme Sayısı:  307      Yazdır       Arşiv       Geri 

 
EDAKOM Yazılım Bilgisayar Ltd. Şti.